Medyczna marihuana i choroba Parkinsona

Medyczna marihuana i choroba Parkinsona

W Polsce obserwuje si臋 zjawisko zwane starzej膮cym si臋 modelem demograficznym, co w praktyce oznacza, 偶e z roku na rok wzrasta ilo艣膰 os贸b starszych. Wi膮偶e si臋 to ze zwi臋kszeniem zachorowa艅 na choroby dotykaj膮ce g艂贸wnie senior贸w.

Choroba Parkinsona dotyczy oko艂o 70 tysi臋cy Polak贸w, a liczba nowo zdiagnozowanych przypadk贸w ro艣nie z roku na rok [1]. Ze wzgl臋du na neurodegeneracyjny charakter schorzenia, wymaga ono leczenia przez ca艂e 偶ycie. Parkinson ogranicza fizyczno艣膰 pacjent贸w i wp艂ywa na ca艂e 偶ycie choruj膮cego, obni偶aj膮c jego komfort. Opr贸cz oczywistych barier ruchowych pacjenci borykaj膮 si臋 z silnym b贸lem i niekiedy z problemami natury psychicznej. Doniesienia naukowe wskazuj膮, 偶e terapia konopna w chorobie Parkinsona przynosi namacalne rezultaty i pomaga w radzeniu sobie z objawami.

Spis tre艣ci:

  1. Czym jest choroba Parkinsona?
  2. Przyczyny choroby Parkinsona
  3. Jakie s膮 objawy choroby Parkinsona
  4. Jakie badania wykona膰? Diagnoza Parkinsona
  5. Farmakologia w chorobie Parkinsona
  6. Leczenie Parkinsona medyczn膮 marihuan膮
  7. Terapia konopna – 艂agodzenie objaw贸w choroby Parkinsona
  8. Wp艂yw CBD na popraw臋 jako艣ci 偶ycia u os贸b z chorob膮 Parkinsona

Czym jest choroba Parkinsona?

Choroba Parkinsona nale偶y do grupy chor贸b neurodegeneracyjnych, czyli takich, w kt贸rych dochodzi do zwyrodnienia struktur m贸zgu. Schorzenie dotyka g艂贸wnie osoby starsze, cz臋艣ciej m臋偶czyzn w szczeg贸lno艣ci po 58 roku 偶ycia. Co ciekawe, ryzyko zachorowania w populacji og贸lnej wynosi zaledwie 0,15%, a po 70 roku 偶ycia ro艣nie do 2% [2]. W ostatnich latach obserwuje si臋 tendencj臋 wzrostow膮 wzgl臋dem ilo艣ci nowo zdiagnozowanych pacjent贸w z Parkinsonem, co ma zwi膮zek z demograficznie starzej膮cym si臋 modelem spo艂ecze艅stwa.

Przyczyny choroby Parkinsona

Choroba Parkinsona jest zwi膮zana z niedoborem dopaminy wytwarzanej w m贸zgu. U ludzi zdrowych za produkcj臋 dopaminy odpowiadaj膮 kom贸rki nerwowe m贸zgu tworz膮ce istot臋 czarn膮. Dopamina jest neurotransmiterem i jej zadaniem jest przekazywanie informacji pomi臋dzy kom贸rkami nerwowymi po to, aby organizm m贸g艂 si臋 porusza膰 oraz utrzymywa膰 r贸wnowag臋. W chorobie Parkinsona dochodzi do zaniku kom贸rek nerwowych, kt贸re produkuj膮 dopamin臋. Dlaczego zanikaj膮? Do dzi艣 przyczyna ca艂ego procesu neurodegeneracyjnego nie jest znana. Wiadomo za to, 偶e objawy choroby Parkinsona zaczynaj膮 pojawia膰 si臋 wtedy, kiedy blisko 80% wszystkich kom贸rek nerwowych istoty czarnej jest ju偶 zniszczonych. Niewielka ilo艣膰 dost臋pnej w m贸zgu dopaminy powoduje, 偶e m贸zg nie jest w stanie kontrolowa膰 pracy mi臋艣ni.

Jakie s膮 objawy choroby Parkinsona

Choroba Parkinsona mimo tego, 偶e kojarzy si臋 z niemo偶liwym do opanowania dr偶eniem ko艅czyn, zwykle rozpoczyna si臋 w do艣膰 podst臋pny spos贸b. Pierwsze symptomy m贸wi膮ce o mo偶liwych zmianach neurodegeneracyjnych i rozwijaj膮cej si臋 chorobie Parkinsona s膮 bardzo r贸偶ne. Jednak mo偶emy wyodr臋bni膰 kilka oznak, kt贸re pacjenci opisywali jako pierwsze symptomy choroby Parkinsona:

  • dr偶enie – na samym pocz膮tku dr偶enie jest delikatne i zwykle dotyczy palc贸w d艂oni. Dr偶enie pojawia si臋 w okresach spoczynku, kiedy chory nie zwraca uwagi swoje na d艂onie i zanika w momentach aktywno艣ci fizycznej,
  • mikrografia – dotychczasowy charakter pisma ulega zmianie, a pacjent zauwa偶a, 偶e pisze coraz mniejsze litery,
  • cz臋艣ciowa/ca艂kowita utrata w臋chu,
  • problemy z zasypianiem, nag艂e wybudzenia w czasie snu,
  • trudno艣ci w poruszaniu si臋 – objawiaj膮 si臋 w postaci sztywno艣ci mi臋艣ni zwykle po jednej stronie cia艂a,
  • zaparcia,
  • obni偶enie lub zmi臋kczenie tonu g艂osu – mo偶e przypomina膰 chrypk臋,
  • twarz przypominaj膮ca nieruchom膮/smutn膮 mask臋 – wynika to z ograniczonej mimiki chorego,
  • cz臋ste zawroty g艂owy,
  • zmiany postawy cia艂a – problemy z utrzymaniem r贸wnowagi, pochylenie tu艂owia do przodu.

Nieco inny obraz przedstawia pacjent z pe艂nym wachlarzem objaw贸w choroby Parkinsona. Przede wszystkim chorzy borykaj膮 si臋 z 3 g艂贸wnymi dolegliwo艣ciami:

  • sztywno艣膰 mi臋艣ni i zwi臋kszone napi臋cie mi臋艣niowe,
  • spowolnienie ruchowe (bradykinesia),
  • dr偶enie.

Do puli fizycznych objaw贸w nale偶y do艂膮czy膰 tak偶e te, kt贸re pojawiaj膮 si臋 na pocz膮tku choroby i cz臋sto zostaj膮 z pacjentem na sta艂e. Dodatkowo opr贸cz oczywistych ogranicze艅 fizycznych wynikaj膮cych z choroby Parkinsona warto wspomnie膰 o problemach psychicznych, kt贸re dotykaj膮 znaczn膮 cz臋艣膰 pacjent贸w. Badania pokazuj膮, 偶e zaburzenia l臋kowe, jak i depresja wyst臋puj膮 u chorych na Parkinsona 2 razy cz臋艣ciej ni偶 u os贸b zdrowych [3].

Jakie badania wykona膰? Diagnoza Parkinsona

Choroba Parkinsona stanowi diagnostyczne wyzwanie. 呕adne z dost臋pnych bada艅 laboratoryjnych czy obrazowych nie pozwala na zdiagnozowanie choroby Parkinsona. W takim razie sk膮d lekarze wiedz膮, 偶e pacjent ma chorob臋 Parkinsona? C贸偶, ca艂a diagnostyka opiera si臋 na szczeg贸艂owym wywiadzie z pacjentem uwzgl臋dniaj膮cym opisywane objawy i na badaniu fizykalnym przeprowadzanym przez lekarza. Pacjent zostaje skierowany tak偶e na badania, kt贸re maj膮 na celu wykluczenie innych schorze艅. Niestety szacuje si臋, 偶e u oko艂o 20% pacjent贸w ze zdiagnozowanym Parkinsonem, przyczyn膮 dolegliwo艣ci jest zupe艂nie inne schorzenie.

Farmakologia w chorobie Parkinsona

Podstawowe leczenie choroby Parkinsona sk艂ada si臋 z fizjoterapii i lek贸w. G艂贸wn膮 przyczyn膮 dolegliwo艣ci jest zbyt ma艂a ilo艣膰 dost臋pnej w m贸zgu dopaminy, przez co konieczne jest dostarczenie w postaci 艣rodk贸w farmakologicznych. I tak oto podstawowym lekiem jest lewodopa, kt贸ra z 艂atwo艣ci膮 dostaje si臋 do m贸zgu, gdzie s艂u偶y jako prekursor do wytwarzania dopaminy. Dodatkowo leczenie jest uzupe艂niane o 艣rodki spowalniaj膮ce rozk艂ad dopaminy.

U 30% pacjent贸w dr偶enie jest oporne na leczenie, ale nie nale偶y zaprzestawa膰 przyjmowania lek贸w, gdy偶 mo偶e si臋 to wi膮za膰 z powa偶nymi dla zdrowia konsekwencjami. Kategorycznie zabronione jest samodzielne zwi臋kszanie lub zmniejszanie dawki, nawet w przypadku wyst膮pienia uci膮偶liwych efekt贸w ubocznych. Skutki niepo偶膮dane wi膮偶膮 si臋 g艂贸wnie z wieloletnim przyjmowaniem lek贸w i objawiaj膮 si臋 g艂贸wnie w postaci dyskinezji (mimowolne i nag艂y ruchy cia艂a).

Leczenie Parkinsona medyczn膮 marihuan膮

Terapia konopna w chorobie Parkinsona zyskuje coraz wi臋cej zwolennik贸w. Zacznijmy od pocz膮tku, czyli od w艂a艣ciwo艣ci medycznej marihuany. Ro艣lina konopi mie艣ci w sobie ponad 60 zwi膮zk贸w neuroaktywnych, czyli takich, jakie oddzia艂uj膮 na uk艂ad nerwowy, g艂贸wnie na jego o艣rodkow膮 cz臋艣膰. Z kolei uk艂ad endokannabinoidowy kontroluje przekazywanie sygna艂贸w kom贸rkowych odpowiadaj膮cych za kontrol臋 pracy mi臋艣ni i tym samym ruchu cia艂a. Wp艂ywa tak偶e na j膮dra podstawowe, do kt贸rych nale偶y istota czarna odpowiedzialna za wytwarzanie dopaminy. Badania przedkliniczne z udzia艂em zwierz膮t pokazuj膮, 偶e leczenie Parkinsona marihuan膮 ma dzia艂anie neuroprotekcyjne, czyli ochronne dla kom贸rek nerwowych. Z kolei badania kliniczne z u偶yciem kannabinoid贸w dowiod艂y, 偶e terapia konopna w chorobie Parkinsona pomaga zmniejszy膰 uci膮偶liwe mimowolne ruchy i tiki pojawiaj膮ce si臋 w wyniku d艂ugotrwa艂ego leczenia, np. lewodop膮 [4].

Terapia konopna – 艂agodzenie objaw贸w choroby Parkinsona

Wiele bada艅 zajmuj膮cych si臋 rol膮 medycznej marihuany w leczeniu choroby Parkinsona odbywa艂o si臋 na modelach zwierz臋cych. Cennych informacji dostarczy艂o badanie obserwacyjne z 2014 roku, gdzie zajmowano si臋 ocen膮 skuteczno艣ci leczenia choroby Parkinsona marihuan膮 [5]. Obserwacji poddano 21 pacjent贸w ze zdiagnozowan膮 chorob膮 Parkinsona. Do oceny skuteczno艣ci terapii marihuan膮 u偶yto kilku skal, w tym Ujednoliconej Skali Oceny Choroby Parkinsona (UPDRS) oraz skali oceny odczuwanego b贸lu.

Pacjentom podawan膮 medyczn膮 marihuan臋 i obserwowano ich stan przed oraz 30 minut po spo偶yciu. Pocz膮tkowy 艣redni wynik pochodz膮cy ze skali UPDRS wynosi艂 33 punkty. Ocena po 30 minutach od zapalenia marihuany wypad艂a znacznie lepiej, gdy偶 wynik oparty na tej samej skali spad艂 o 10 punkt贸w, co jest oznak膮 poprawy stanu pacjent贸w. Zaobserwowano ograniczenie objaw贸w ruchowych, takich jak dr偶enie, sztywno艣膰 i spowolnienie ruchowe. Zastosowanie medycznej marihuany pozwoli艂o r贸wnie偶 na zmniejszenie dolegliwo艣ci b贸lowych bez wywo艂ywania dotkliwych efekt贸w ubocznych.

Badanie to potwierdzi艂o istotn膮 rol臋 medycznej marihuany w terapii Parkinsona i dowiod艂o, 偶e konopie 艂agodz膮 wi臋kszo艣膰 objaw贸w choroby nie powoduj膮c uci膮偶liwych skutk贸w ubocznych.

Wp艂yw CBD na popraw臋 jako艣ci 偶ycia u os贸b z chorob膮 Parkinsona

Coraz wi臋cej pacjent贸w rozwa偶a mo偶liwo艣膰 wprowadzenia do terapii medycznej marihuany lub 艂agodzenia objaw贸w Parkinsona z CBD. W 2014 roku opublikowano wyniki jeszcze innego, bardzo wa偶nego badania, kt贸re by艂o kontrolowane i randomizowane [6]. Wzi臋艂o w nim udzia艂 21 pacjent贸w z chorob膮 Parkinsona bez demencji lub wsp贸艂istniej膮cych zaburze艅 zdrowia psychicznego. Uczestnik贸w podzielono na 3 grupy – grup臋 placebo i dwie grupy otrzymuj膮ce CBD w dawce 75 mg oraz 300 mg dziennie. Tydzie艅 przed rozpocz臋ciem badania, pacjent贸w poddano ocenie pod wzgl臋dem jako艣ci 偶ycia, efekt贸w neuroprotekcyjnych i objaw贸w choroby. Okaza艂o si臋, 偶e samo 艂agodzenie objaw贸w Parkinsona z CBD by艂o niewielkie, natomiast zaobserwowano du偶膮 popraw臋 jako艣ci 偶ycia u pacjent贸w przyjmuj膮cych CBD.

Podsumowuj膮c, 艂agodzenie objaw贸w Parkinsona z CBD jest mo偶liwe, przy czym skuteczniejsze wydaje si臋 by膰 stosowanie medycznej marihuany, kt贸ra posiada pe艂ne spektrum kannabinoid贸w. Jak pokazuj膮 badania, terapia marihuan膮 jest 艣wietnym uzupe艂nieniem leczenia farmakologicznego, kt贸re w bezpieczny spos贸b pomaga z艂agodzi膰 objawy chorobowe.

Bibliografia:

  • [1] Choroba Parkinsona | Medycyna Praktyczna https://www.mp.pl/

  • [2] Gawe艂 M., Potulska-Chromik A., Choroby neurodegeneracyjne: choroba Alzheimera i
    Parkinsona, Post臋py Nauk Medycznych, t. XXVIII, nr 7, 2015

  • [3] Cognitive Performance and Neuropsychiatric Symptoms in Early, Untreated Parkinson鈥檚
    Disease | NCBI https://www.ncbi.nlm.nih.gov/

  • [4] The therapeutic potential of cannabinoids for movement disorders | Movement
    Disorders https://movementdisorders.onlinelibrary.wiley.com/

  • [5] Cannabis (medical marijuana) treatment for motor and non-motor symptoms of
    Parkinson disease: an open-label observational study | PubMed
    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/

  • [6] Effects of cannabidiol in the treatment of patients with Parkinson's disease: an
    exploratory double-blind trial | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/