Medyczna marihuana w leczeniu autyzmu u dzieci i doros艂ych

Medyczna marihuana w leczeniu autyzmu u dzieci i doros艂ych

Autyzm dotyka oko艂o 30 tys. os贸b w Polsce, z czego a偶 20 tys. stanowi膮 dzieci.

W ostatnich latach obserwuje si臋 rosn膮c膮 ilo艣膰 dzieci z autyzmem, a tak偶e doros艂ych zdiagnozowanych dopiero w p贸藕niejszych etapach 偶ycia. Spektrum autyzmu pokr贸tce mo偶na scharakteryzowa膰 jako: nieprawid艂owo艣ci w rozwoju/funkcjonowaniu spo艂ecznym, zaburzenia komunikacji i obecno艣膰 sztywnych wzorc贸w zachowa艅 [1]. Leczenie zaburze艅 w spektrum autyzmu wymaga zindywidualizowanego podej艣cia i kooperacji mi臋dzy psychiatr膮 dzieci臋cym, logoped膮, psychologiem, pedagogiem oraz terapeut膮 ruchowym. Coraz cz臋艣ciej do terapii w艂膮czana jest medyczna marihuana i CBD, a potwierdzeniem ich skuteczno艣ci, a tak偶e bezpiecze艅stwa, s膮 dowody naukowe zebrane dzi臋ki badaniom na modelach zwierz臋cych oraz pacjentach z autyzmem.

Spis tre艣ci

  1. Czym jest autyzm i jakie s膮 jego objawy?
  2. Leczenie autyzmu medyczn膮 marihuan膮
  3. Uk艂ad endokannabinoidowy i zaburzenia ze spektrum autyzmu
  4. Olejki CBD, a leczenie autyzmu
  5. Zastosowanie marihuany u dzieci z autyzmem – badania
    5.1. Ulga w objawach autyzmu u 80% badanych
    5.2. Kannabinoidy skutecznie lecz膮 autyzm? Badanie z Izraela
  6. Podsumowanie: marihuana a autyzm – czy warto?

Czym jest autyzm i jakie s膮 jego objawy?

Autyzm lub spektrum zaburze艅 autystycznych (ASD) jest zaburzeniem rozwojowym, charakteryzuj膮cym si臋 szerok膮 gam膮 objaw贸w, kt贸re wp艂ywaj膮 na spos贸b komunikowania si臋 (werbalnego/niewerbalnego), reagowania spo艂ecznego i zachowania danej osoby. Za najcz臋stsz膮 przyczyn臋 spektrum autyzmu uwa偶a si臋 uwarunkowania genetyczne, jak i 艣rodowiskowe.
G艂贸wne objawy autyzmu to mi臋dzy innymi:

  • nieprawid艂owy rozw贸j mowy,
  • op贸藕nienia w rozwoju (op贸藕nione raczkowanie, nietypowe wzorce raczkowania),
  • problemy w nawi膮zywaniu kontakt贸w z innymi, zw艂aszcza z r贸wie艣nikami,
  • sztywno艣膰 zachowa艅 (nietolerancja zmian, 偶ycie wed艂ug okre艣lonego porz膮dku),
  • trudno艣ci w rozumieniu sarkazmu i 偶art贸w,
  • trudno艣ci w nawi膮zywaniu kontaktu wzrokowego,
  • dziecko nie reaguje na swoje imi臋,
  • problemy sensoryczne (takie jak bujanie, hu艣tanie, niech臋膰 dotykania niekt贸rych faktur, problemy z konsystencj膮 jedzenia, nadwra偶liwo艣膰 na d藕wi臋ki),
  • niezrozumienie uczu膰 innych os贸b,
  • zaburzenia r贸wnowagi i postawy cia艂a,
  • wybi贸rczo艣膰 pokarmowa,
  • du偶e trudno艣ci w nauce jazdy na rowerze i wiele innych.

Leczenie autyzmu medyczn膮 marihuan膮

Najnowsze badania sugeruj膮, 偶e produkty wytworzone na bazie medycznej marihuany zawieraj膮ce CBD i/lub THC w wielu przypadkach mog膮 stanowi膰 艣wietne uzupe艂nienie terapii u dzieci z autyzmem. Chocia偶 obecnie nie ma jednej, standardowej metody leczenia spektrum autyzmu, coraz wi臋ksz膮 uwag臋 zwraca si臋 na rol臋 uk艂adu endokannabinoidowego, jaki i medycznej marihuany.
W grudniu 2021 roku opublikowano wyniki badania, w kt贸rym badano 艣lin臋 dzieci z autyzmem po podaniu lek贸w na bazie medycznej marihuany [2]. Wyniki pozwoli艂y na okre艣lenie biomarker贸w reaguj膮cych na podawane konopie, kt贸re mog膮 by膰 stosowane jako uniwersalne narz臋dzie do pomiaru wp艂ywu medycznej marihuany na osoby ze spektrum autyzmu.
W marcu 2022 roku opublikowano dodatkowe wyniki wskazuj膮ce na obecno艣膰 a偶 22 nowych, potencjalnych biomarker贸w reaguj膮cych na obecno艣膰 kannabinoid贸w w organizmie [3]. W leczeniu dzieci ze spektrum autyzmu zastosowano medyczn膮 marihuan臋 i zaobserwowano, 偶e warto艣膰 ka偶dego z wyznaczonych biomarker贸w przesun臋艂a si臋 w kierunku zakresu, jaki wyst臋puje u dzieci rozwijaj膮cych si臋 prawid艂owo.
Warto wspomnie膰, 偶e biomarkery te obejmuj膮 lipidy centralnego uk艂adu nerwowego, zwi膮zane g艂贸wnie z aktywno艣ci膮 kom贸rkow膮 w m贸zgu – co wskazuje na potencjalny wp艂yw medycznej marihuany na funkcjonowanie neuron贸w u dzieci z autyzmem.

Uk艂ad endokannabinoidowy i zaburzenia ze spektrum autyzmu

Zar贸wno badania przeprowadzane na zwierz臋tach, jak i na pacjentach z autyzmem wskazuj膮, 偶e funkcjonowanie uk艂adu endokannabinoidowego jest zwi膮zane r贸wnie偶 ze spektrum autyzmu. Liczne modele zwierz臋ce autyzmu pokaza艂y zmniejszon膮 aktywno艣膰 uk艂adu endokannabinoidowego, a jego aktywacja za pomoc膮 kannabinoid贸w przynosi wyra藕n膮 popraw臋 w funkcjonowaniu spo艂ecznym [4].

Olejki CBD, a leczenie autyzmu

Do tej pory przeprowadzono niewiele bada艅 skupiaj膮cych si臋 jedynie wok贸艂 CBD i dzieci z autyzmem. Jednak wyniki pochodz膮ce z ju偶 przeprowadzonych bada艅 wskazuj膮 na skuteczno艣膰 stosowania kannabidiolu w przypadku spektrum autyzmu.
Jedno z bada艅 przeprowadzono na 60 dzieciach ze spektrum autyzmu oraz powa偶nymi zaburzeniami behawioralnymi [5]. Pacjenci otrzymywali konopie o wysokiej zawarto艣ci kannabidiolu (CBD). Wyniki mierzono za pomoc膮 skali Global Impression of Change, kt贸ra wymaga od opiekun贸w zg艂aszania poziomu poprawy lub pogorszenia objaw贸w na siedmiopunktowej skali. Zaobserwowano z艂agodzenie zaburze艅 behawioralnych u 61% badanych, kt贸rych poprawa by艂a wyra偶ona jako punkty 6 i 7 w skali.
Przeprowadzone do tej pory badania sugeruj膮, 偶e CBD mo偶e by膰 cennym kannabinoidem dla pacjent贸w ze spektrum autyzmu ze wzgl臋du na swoje w艂a艣ciwo艣ci:

  • przeciwdrgawkowe,
  • przeciwzapalne,
  • 艂agodz膮ce b贸l,
  • przeciwl臋kowe,
  • neuroprotekcyjne.

Zastosowanie marihuany u dzieci z autyzmem – badania

Skuteczno艣膰 medycznej marihuany w terapii spektrum autyzmu jest potwierdzona zar贸wno w postaci pozytywnych opinii pacjent贸w, jak i dowod贸w naukowych. Powy偶ej przedstawili艣my kilka dowod贸w naukowych z zastosowaniem medycznej marihuany u os贸b z autyzmem. Nadszed艂 czas na poznanie kolejnych, ciekawych bada艅 naukowych skupionych wok贸艂 CBD, THC i autyzmu.

5.1. Ulga w objawach autyzmu u 80% badanych

W 2019 roku opublikowano wyniki du偶ego badania, w kt贸rym przeanalizowano dane zebrane w ramach programu leczenia spektrum autyzmu z zastosowaniem medycznej marihuany u 188 pacjent贸w w latach 2015-2017 [6]. Badanie polega艂o na podawaniu pacjentom oleju konopnego z zawarto艣ci膮 30% CBD i 1,5% THC. Po 6 miesi膮cach terapii analizie poddano nasilenie objaw贸w, og贸lne samopoczucie, ocen臋 pacjenta, a tak偶e dzia艂ania niepo偶膮dane. W贸wczas 155 uczestnik贸w nadal by艂o w trakcie aktywnego leczenia, a 93 mog艂o zosta膰 poddanych ko艅cowej ocenie. Zaobserwowano znaczn膮 popraw臋 u 30% pacjent贸w, umiarkowan膮 popraw臋 w 54%, niewielk膮 – 6%, a jedynie u 9% nie odnotowano 偶adnych zmian. U 25% badanych wyst膮pi艂 co najmniej jeden efekt uboczny, przy czym najcz臋stszym z nich by艂 niepok贸j zg艂oszony przez 6,6% badanych.
Wyniki tego badania pokazuj膮, 偶e medyczna marihuana jest dobrze tolerowan膮, bezpieczn膮 i skuteczn膮 form膮 艂agodzenia objaw贸w spektrum autyzmu.

5.2. Kannabinoidy skutecznie lecz膮 autyzm? Badanie z Izraela

Kolejne badanie obj臋艂o 150 pacjent贸w z zaburzeniami w spektrum autyzmu w wieku 5-21 lat [7]. Badanym podawano ekstrakt z ca艂ej ro艣liny konopi bogaty w CBD i THC w stosunku 20:1. Stworzono grup臋 kontroln膮 otrzymuj膮c膮 placebo i grup臋 badan膮 przyjmuj膮c膮 kannabinoidy pocz膮tkowo przez 3 miesi膮ce, po czym nast膮pi艂a 4 tygodniowa przerwa i powr贸t do kolejnych 3 miesi臋cy aktywnej terapii. Wyniki pokaza艂y, 偶e u 49% pacjent贸w dosz艂o do zmniejszenia zachowa艅 destrukcyjnych i objaw贸w behawioralnych autyzmu w por贸wnaniu z 21% badanych przyjmuj膮cych placebo. Ponadto zaobserwowano znaczn膮 popraw臋 w skali Oceny Spo艂ecznego Reagowania (SRRS), co w praktyce oznacza zmniejszenie poziomu stresu w grupie badanej. Sprawdzono r贸wnie偶 wyst臋powanie efekt贸w ubocznych i do najcz臋stszych zaliczono senno艣膰 oraz zmniejszenie apetytu, kt贸re tak偶e zaobserwowano w grupie placebo.
Powy偶sze badanie dostarcza dowod贸w na to, 偶e kannabinoidy stosowane przez 3 miesi膮ce u os贸b z autyzmem s膮 dobrze tolerowane i pomagaj膮 w kontrolowaniu objaw贸w.

Podsumowanie: marihuana a autyzm – czy warto?

Wyb贸r najlepszej i najbezpieczniejszej drogi w leczeniu autyzmu jest kwesti膮 zindywidualizowan膮. Osoby ze spektrum autyzmu powinny korzysta膰 z pomocy logopedy, pedagoga, psychologa, rehabilitanta i w niekt贸rych przypadkach psychiatry. 艢wiat nauki zebra艂 spor膮 ilo艣膰 dowod贸w wskazuj膮cych na skuteczno艣膰 i bezpiecze艅stwo stosowania medycznej marihuany jako cz臋艣ci sk艂adowej leczenia autyzmu. Nale偶y jednak pami臋ta膰, 偶e w艂膮czenie medycznej marihuany lub CBD do planu leczenia os贸b doros艂ych i dzieci z autyzmem powinno by膰 zawsze skonsultowane z lekarzem prowadz膮cym pacjenta i specjalist膮 medycyny konopnej.

Bibliografia:

  • [1] Osoba autystyczna w Polsce | Autyzm Zgora http://www.autyzm.zgora.pl/
  • [2] Cannformatics Announces Publication of Groundbreaking Study Identifying Cannabis-Responsive鈩 Biomarkers in Children with Autism Spectrum Disorder | PR Newswire https://www.prnewswire.com/
  • [3] The Potential of Salivary Lipid-Based Cannabis-Responsive Biomarkers to Evaluate Medical Cannabis Treatment in Children with Autism Spectrum Disorder | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/
  • [4] The Endocannabinoid System and Autism Spectrum Disorders: Insights from Animal Models | NCBI https://www.ncbi.nlm.nih.gov/
  • [5] Brief Report: Cannabidiol-Rich Cannabis in Children with Autism Spectrum Disorder and Severe Behavioral Problems-A Retrospective Feasibility Study | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/
  • [6] Real life Experience of Medical Cannabis Treatment in Autism: Analysis of Safety and Efficacy | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/
  • [7] Cannabinoid treatment for autism: a proof-of-concept randomized trial | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/