Zespół bólu przewlekłego

- terapia marihuaną leczniczą -

Zespół bólu przewlekłego

Czy tacy pacjenci mogą liczyć na ulgę w swoich dolegliwościach dzięki marihuanie medycznej?

Odczuwasz przewlekły ból, leki przeciwbólowe dostępne bez recepty nie przynoszą ulgi, nie chcesz regularnie zwiększać dawek silniejszych leków przeciwbólowych? Terapia z użyciem marihuany leczniczej może przynieść poprawę kontroli Twoich dolegliwości bólowych.

Dolegliwości bólowe występują w wielu różnych chorobach i są o różnym podłożu. U jednych osób są to przewlekłe dolegliwości neuropatyczne, jak np. w zespole cieśni nadgarstka, u innych dolegliwości bólowe wynikają z przewlekłych zmian zwyrodnieniowych stawów, czy chorób reumatologicznych. Chorymi wymagającymi najsilniejszych leków przeciwbólowych są niewątpliwie pacjenci onkologiczni.

 

Ból jest często pierwszym objawem wielu chorób, sygnałem że coś dzieje się z naszym organizmem. Niezależnie od przyczyny, jest jednym z najczęstszych powodów poszukiwania pomocy medycznej. Czy tacy pacjenci mogą liczyć na ulgę w swoich dolegliwościach dzięki marihuanie medycznej?

CBD odpowiada za regulację działania wielu synaps w Twoim organizmie, także tych odpowiedzialnych za ból, zwanych nocyceptywnymi

W badaniach klinicznych stwierdzono podobne działanie przeciwbólowe, jak w przypadku stosowania kodeiny, ale o mniejszej ilości działań niepożądanych

THC stymuluje dodatkowo układ endokannabinoidowy wpływając na odczuwanie dolegliwości bólowych

W przypadkach chorób nowotworowych, medyczna marihuana nie tylko działa przeciwbólowo ale również m.in. zmniejsza częstość występowania nudności i wymiotów, wzmaga apetyt, poprawia samoocenę pacjenta

Działanie CBD

W kilkunastu badaniach udowodniono pozytywne działanie odpowiednich dawek CBD   w leczeniu przewlekłych dolegliwości bólowych m.in. w stwardnieniu rozsianym, uszkodzeniach rdzenia kręgowego, u pacjentów po amputacji kończyn (1, 2, 3 ). Połączenie CBD z THC w odpowiednich proporcjach dawało pozytywny efekt w leczeniu bólu u pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową, zdecydowanie ułatwiało funkcjonowanie u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów

 

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK224384/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7204604/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2503660/

 

Przewlekły ból zwykle towarzyszy długotrwałym chorobom (nowotwory i zwyrodnienia), ale często występuje jako następstwo urazów czy operacji, gdzie proces gojenia tkanek już się zakończył. Szacuje się, że dotyka on niemal 100 milionów europejczyków i aż 20% populacji Stanów Zjednoczonych. Poważnym problemem jest nie tylko sam ból, ale także tradycyjne metody leczenia, które często prowadzą do uzależnienia od leków przeciwbólowych.

Spis treści:

  1. Przewlekły ból – definicja
  2. Ból przewlekły a ból ostry
  3. Czynniki ryzyka wystąpienia bólu przewlekłego
  4. Objawy związane z bólem przewlekłym
  5. Rodzaje bólu przewlekłego
  6. Diagnostyka
  7. Leczenie
  8. Medyczna marihuana – ból przewlekły i jego leczenie oraz inne korzyści
  9. Medyczna marihuana a ból przewlekły – co mówią badania naukowe?

przewlekły ból - co to jest?

1.Przewlekły ból – definicja

Ból przewlekły to nieprzyjemne doznanie emocjonalne, jak i zmysłowe, które utrzymują się przez więcej niż 3 miesiące (niektóre źródła sugerują nawet 6 miesięcy) lub nie ustępują po wygojeniu tkanek dotkniętych urazem. Przyczyny obejmują zaburzenia przewlekłe (np. nowotwór, zapalenie stawów, cukrzyca), urazy (np. przepuklina dysku, zerwanie więzadła) i wiele pierwotnych zaburzeń bólowych (np. ból neuropatyczny, fibromialgia, przewlekły ból głowy).
Ból przewlekły zwykle obejmuje 4 różne lokalizacje. Najczęściej jest zlokalizowany w obrębie kolan, karku, nóg okolicy lędźwiowo – krzyżowej, obręczy barkowej, głowy, a także miednicy.

2.Ból przewlekły, a ból ostry

Ból ostry to nagłe doznanie bólowe trwające krócej niż 3 miesiące. Jego główną funkcją jest ostrzeganie i obrona przed urazem tkanek, jak i bezpośrednim zagrożeniem życia. Ponadto jest on informacją o rozpoczynającej się chorobie lub nagłym urazie, dzięki czemu możliwa jest odpowiednia modulacja reakcji organizmu w celu utrzymania homeostazy.
Ból ostry zwykle ustępuje po wyleczeniu konkretnego schorzenia lub po wygojeniu się uszkodzonych tkanek.
Ból przewlekły może być klasyfikowany jako odrębna choroba, a nie jedynie jej symptom. Zwykle jest wynikiem przewlekłych schorzeń, jak np.: nowotwór czy zwyrodnienia. W przeciwieństwie do bólu ostrego nie spełnia on roli ostrzegawczo – obronnej.

3.Czynniki ryzyka wystąpienia bólu przewlekłego

Naukowcy nie zawsze znają dokładną przyczynę bólu przewlekłego, ale wyróżnia się określone grupy osób, które predysponują do rozwoju bólu przewlekłego. Czynniki te obejmują nawyki związane ze stylem życia, jak i warunki genetyczne, fizyczne oraz psychologiczne.
Czynniki wpływające na rozwój bólu przewlekłego obejmują:
– wiek – przewlekły ból zazwyczaj dotyka osoby starsze,
– spożywanie dużej ilości alkoholu,
– nadwagę lub otyłość,
– płeć – kobiety wykazują większe ryzyko,
– obecność bólu przewlekłego w historii rodziny,
– przebyte operacje,
– niedobór witaminy D,
– zły stan zdrowia psychicznego,
– niski poziom wykształcenia, jak i dochodów,
– bezrobocie lub emerytura/renta,
– pracę fizyczną,
– choroby układu sercowo – naczyniowego i oddechowego,
– nieprawidłowe odżywianie,
– wcześniejsze urazy,
– zaburzenia snu,
– palenie papierosów.

zespół cieśni nadgarstka od pracy przy komputerze

 

4.Objawy związane z bólem przewlekłym

Głównym objawem bólu przewlekłego jest właśnie ból, ale często towarzyszą mu inne symptomy, takie jak:
– ciągłe zmęczenie,
– pogorszona jakość snu,
– obniżony nastrój lub depresja,
– niepokój,
– zmniejszony apetyt,
– upośledzenie funkcji umysłowych,
– nudności,
– słaba koordynacja ruchowa.
Należy pamiętać, że nie każdy pacjent z przewlekłym bólem odczuwa wszystkie powyżej wymienione objawy.

5.Rodzaje bólu przewlekłego

Ból receptorowy
Ból receptorowy to ból wykrywany w tkankach miękkich organizmu lub narządach przez wyspecjalizowane receptory, zwane nocyceptorami. Nocyceptory wykrywają bolesne bodźce, wysyłając informacje do rdzenia kręgowego i mózgu w celu ich interpretacji oraz odpowiedzi.
Ból receptorowy może mieć charakter somatyczny lub trzewny.
Przykłady bólu receptorowego:
– choroba zwyrodnieniowa stawów,
– zespoły bólowe kręgosłupa,
– osteoporoza,
– ból głowy,
– nowotwór.
Ból somatyczny jest rodzajem bólu receptorowego. Odnosi się on do doznań bólowych wykrywanych przez nocyceptory w tkankach miękkich. Ten rodzaj bólu jest często łatwy do zlokalizowania, ponieważ receptory czucia bólu są bogato rozmieszczone w tkance miękkiej.
Przykłady bólu somatycznego obejmują:
– napięciowe bóle głowy,
– złamanie,
– zwichnięcie.
Ból trzewny jest również rodzajem bólu receptorowego i odnosi się do bólu wykrywanego przez nocyceptory w narządach wewnętrznych organizmu.
Receptory czucia bólu w narządach wewnętrznych nie są tak gęsto rozmieszczone jak te w mięśniach czy skórze, przez to ten rodzaj bólu może być tępy i trudny do zlokalizowania. W przeciwieństwie do bólu somatycznego ból trzewny może być odczuwany w innym miejscu niż jego rzeczywiste pochodzenie (tzw. ból rzutowany). Ponadto często towarzyszą mu nudności, wymioty czy napięcie emocjonalne.
Niektóre przykłady bólu trzewnego obejmują:
– endometriozę,
– zespół jelita drażliwego,
– ból pęcherza towarzyszący stanowi zapalnemu,
– kolka żółciowa,
-kolka nerkowa.
Ból neuropatyczny
Ból neuropatyczny jest spowodowany uszkodzeniem lub dysfunkcją układu nerwowego, przez co dochodzi do spontanicznej transmisją sygnałów bólowych do rdzenia kręgowego oraz mózgu. Jest on często opisywany jako ostry, przeszywający, palący lub elektryczny. Najczęściej pojawia się na wskutek urazów, infekcji, niedokrwienia, uszkodzenia nerwów przez ucisk, niektórych zaburzeń metabolicznych czy promieniowania.
Przykłady bólu neuropatycznego obejmują:
– neuropatię obwodową (np.: neuropatia cukrzycowa),
– neuralgię popółpaścową,
– neuropatię cukrzycową,
– ból fantomowy,
– ból ośrodkowy,
– ból rdzeniowy,
– rwa kulszowa.
Ból funkcjonalny
Ból funkcjonalny często jest mylony z nerwicą lub nadmiernym napięciem emocjonalnym, gdyż niemożliwym jest zidentyfikowanie jego fizycznej przyczyny. Często określa się go nazwą bólu psychogennego, gdyż często jest spowodowany problemami psychicznymi, takimi jak zaburzenia afektywne. Do grupy funkcjonalnych zespołów bólowych zalicza się wszelkie schorzenia powodujące dyskomfort fizyczny, dla których znalezienie fizycznej przyczyny jest niemożliwe (pomimo zastosowania pełnej diagnostyki laboratoryjnej oraz obrazowej).
Przykłady bólu funkcjonalnego obejmują:
– fibriomialgię,
– bóle krzyża i krocza,
– zespół jelita drażliwego,
– zespół przewlekłego zmęczenia,
– PTSD,
– zaburzenia nastroju, jak i zaburzenia afektywne.
Ból idiopatyczny
Ból idiopatyczny pojawia się wtedy, gdy nie ma znanej fizycznej lub psychicznej przyczyny. Nie można go przypisać przyczynie nocyceptywnej, neuropatycznej lub psychogennej.
Ból idiopatyczny występuje częściej u osób z istniejącym wcześniej zaburzeniem bólowym.
Przykłady bólu idiopatycznego obejmują:
– przewlekły idiopatyczny ból twarzy,
– młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów.

6.Diagnostyka

Diagnozowanie bólu przewlekłego, a przede wszystkim jego przyczyny, może być długotrwałym procesem. Podstawą jest przeprowadzenie wyczerpującego wywiadu z pacjentem, który ma na celu określenie tego, czy w ostatnim czasie wystąpiły jakieś urazy, infekcje czy choroby. Ponadto pacjent zostanie poproszony o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące nasilenia, umiejscowienia czy charakteru bólu. Dlatego ważne jest, by prowadzić tzw. dzienniczek bólu, w którym pacjent dokładnie opisuje swoje doznania bólowe.
Dodatkowo diagnostyka bólu przewlekłego powinna opierać się na podstawowych badaniach laboratoryjnych oraz obrazowych, takich jak RTG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, elektromiografia.
Dobór konkretnych narzędzi diagnostycznych to kwestia indywidualna i zależy od tego, co jest podejrzewane jako przyczyna bólu przewlekłego.

diagnostyka bólu przewlekłego

7.Leczenie

Leczenie bólu przewlekłego opiera się na stosowaniu jednocześnie kilku metod, które mają na celu uśmierzenie bólu, jak i wyeliminowanie jego przyczyny, jeśli oczywiście jest ona znana. Poniżej przedstawiono kilka tradycyjnych metod leczenia przewlekłego bólu.
– Leki łagodzące ból – mogą to być środki przeciwzapalne, sterydy, środki rozluźniające mięśnie, leki przeciwdepresyjne, które również mają właściwości przeciwbólowe, a w ciężkich przypadkach opioidy (jest to ostateczność).
– Fizjoterapia zwiększająca elastyczność i zakres ruchu.
– Blokady nerwowe, aby przerwać sygnały bólu.
– Terapia psychologiczna/behawioralna – chociaż mogą nie mieć dużego wpływu na łagodzenie bólu, to niektóre terapie psychologiczne korzystnie wpływają na nastrój pacjenta i tym samym poprawiają komfort jego życia.

leczenie zespołu bólu przewlekłego cbd i thc

 

8.Medyczna marihuana – ból przewlekły i jego leczenie oraz inne korzyści

Tradycyjnie leczenie bólu przewlekłego opiera się głównie na przyjmowaniu leków o działaniu przeciwbólowym np.: przeciwbólowe leki opioidowe. Pomimo uśmierzenia bólu ich długotrwałe przyjmowanie nie tylko uzależnia, ale dodatkowo wywołuje szereg efektów ubocznych, np.: problemy żołądkowe, nudności, senność, niewydolność wątroby czy nerek, uciążliwe zaparcia i wiele innych. W poszukiwaniu alternatywy badacze przyjrzeli się medycznej marihuanie oraz jej działaniu na układ endokannabinoidowy w celu łagodzenia bólu. Uszkodzenie tkanek ciała powoduje, że komórki wytwarzają endokannabinoidy, które regulują stan zapalny i odczuwanie bólu poprzez interakcję z receptorami kannabinoidowymi. Receptory te są tymi samymi receptorami, na które działają kannabinoidy zawarte w medycznej marihuanie.
Receptory kannabinoidowe są niezwykle ważne. Receptor CB1 pomaga kontrolować uwalnianie neuroprzekaźników w mózgu i rdzeniu kręgowym. Zarówno CB1, jak i CB2 są gęsto rozmieszczone w komórkach tucznych, które to sterują odpowiedzią układu immunologicznego poprzez wydzielanie cytokin, prostaglandyn, proteaz oraz histaminy.
Organizm wytwarza dwa rodzaje endokannabinoidów w odpowiedzi na uszkodzenie tkanek – anandamid i 2-arachidonyloglicerol (2-AG). Gdy dochodzi do rozwoju stanu zapalnego lub uszkodzenia nerwów, anandamid zaczyna działać i pomaga regulować sygnały bólu nocyceptywnego poprzez aktywację receptorów CB1. Jego partner, 2-AG, odgrywa dużą rolę w zmniejszaniu bólu podczas nagłego stresu psychicznego lub fizycznego.
Ponieważ receptory kannabinoidowe są obecne w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym, kannabinoidy odgrywają kluczową rolę w leczeniu wszystkich rodzajów bólu przewlekłego. Nowe badania koncentrują się w szczególności na przeciwzapalnych korzyściach CB1 i CB2 w komórkach tucznych.
Jedna z teorii sugeruje, że aktywacja receptorów CB1 w komórkach tucznych podnosi poziom cyklicznego adenozynomonofosforanu i hamuje ich degranulację, ograniczając stan zapalny a tym samym ból.
Z kolei pobudzenie receptorów CB2 może hamować uwalnianie czynników prozapalnych, ponownie powodując ograniczenie degranulacji komórek tucznych indukowanej przez czynnik wzrostu nerwów i akumulację neutrofili.

9.Medyczna marihuana a ból przewlekły – co mówią badania naukowe?

1) Według najnowszego badania z 2021 roku przeprowadzonego przez naukowców z Harvard Medical School i McLean Hospital w Bostonie długotrwałe stosowanie marihuany medycznej może być skutecznym sposobem leczenia przewlekłego bólu. 37 pacjentów cierpiących na artretyzm, ból stawów, neuropatię i inne przewlekłe dolegliwości bólowe zostało poddanych ocenie przez 6 miesięcy podczas spożywania medycznych konopi. Wszyscy badani nigdy wcześniej nie spożywali medycznej marihuany lub przed przystąpieniem do badania przeszli koło roczny okres abstynencji.
Po 6 miesiącach codziennego spożywania medycznej marihuany pacjenci zgłaszali znacznie zmniejszenie dolegliwości bólowych, poprawę snu, nastroju, jakości życia oraz obniżenie lęku. Ponadto stosowanie opioidowych leków przeciwbólowych zmniejszyło się średnio o 13% i 23% odpowiednio po 3 i 6 miesiącach leczenia.
Grupa kontrolna licząca 9 pacjentów cierpiących na ból, którzy nie używali medycznych konopi, nie miała podobnego wzorca zmniejszenie bólu lub poprawy innych objawów.
2) Badanie z 2019 roku opublikowane Journal of Psychoactive Drugs wykazało, że konopie medyczne mogą być skuteczną opcją zarówno w łagodzeniu bólu przewlekłego, jak i bezsenności dla tych, którzy chcą uniknąć ciągłego przyjmowania silnych oraz uzależniających środków nasennych, a także przeciwbólowych – w tym opioidów.
Badanie dotyczyło 1000 osób przyjmujących medyczną marihuanę z powodu przewlekłego bólu oraz problemów z zasypianiem. Wyniki były następujące:
– 80% pacjentów z chronicznym bólem uznało, że konopie pomogły w łagodzeniu uciążliwych dolegliwości bólowych,
– 82% badanych było w stanie zmniejszyć lub zaprzestać przyjmowania leków przeciwbólowych,
– aż 88% odstawiło środki opioidowe.
3)W 2019 roku na spotkaniu American Academy of Neurology opublikowano wyniki wyjątkowego badania przeprowadzonego przez naukowców z Dent Neurologic Institute w Buffalo w stanie Nowy Jork. Badali oni wpływ medycznej marihuany na leczenie przewlekłego bólu, zaburzeń snu i lęku związanych z chorobami, takimi jak: stwardnienie zanikowe boczne, choroba Parkinsona, neuropatia, uszkodzenie rdzenia kręgowego oraz stwardnienie rozsiane u osób starszych. W badaniu wzięło udział 204 pacjentów (129 kobiet i 75 mężczyzn), a średni wiek pacjentów wynosił 81 lat. Zmniejszenie objawów zgłosiło 69% uczestników badania. Pacjenci najczęściej zgłaszali:
– zmniejszenie bólu (49%),
– poprawę problemów ze snem (18%),
– zmniejszenie bólu neuropatycznego (15%),
– obniżenie lęku (10%).
Ponadto dawki opioidowych leków przeciwbólowych zostały zmniejszone u 32% pacjentów, którzy otrzymywali medyczną marihuanę.

 

Źródła:

  1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33764103/
  2. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/02791072.2019.1626953
  3. https://www.medscape.com/viewarticle/912624